De Europese Commissie publiceerde eind vorig jaar het Cloud Sovereignty Framework gepubliceerd: een beoordelingskader voor clouddiensten waarmee de EU de IT-afhankelijkheid van buitenlandse aanbieders wil verminderen. Het doel is de grip op strategische, juridische, operationele en technologische aspecten van het cloudgebruik binnen de EU te versterken.

Cloud Sovereignty bij AltStack

AltStack is een nederlandse onderneming met infrastructuur in de EEA en met uitsluitend onder-aannemers die in de EEA gevestigd zijn. Diensten van AltStack vallen zonder uitzondering in de categorieen SEAL-3 of SEAL-4, zodat:

• Eigendom, bestuur en technologie volledig onder EU-jurisdictie vallen.
• Geen kritieke afhankelijkheden bestaan van niet-EU-partijen.
• Data en operationeel beheer volledig onder EU-controle staan.

SEAL: Europees Kader voor Soevereiniteit

In een wereld waarin digitale diensten steeds vaker worden geleverd door internationale partijen, is het van cruciaal belang om te weten of deze diensten daadwerkelijk onder Europese controle vallen. De Europese Commissie heeft hiervoor het Cloud Sovereignty Framework ontwikkeld, een beoordelingsraamwerk dat inzicht biedt in de mate waarin digitale diensten, met name cloud- en platformdiensten, onder Europese zeggenschap, wetgeving en controle vallen.

Een blik voorbij de juridische afspraken

Digitale soevereiniteit gaat verder dan alleen juridische contracten of goede bedoelingen. Het gaat om feitelijke controle over data, technologie en operationele processen. Bij overnames door niet-EU-partijen kan het gebeuren dat een organisatie, hoewel formeel nog onder EU-wetgeving valt, in de praktijk toch afhankelijk wordt van buitenlandse jurisdictie. Dit kan gevolgen hebben voor:

• Rechtsmacht: Kan de EU nog effectief wetgeving afdwingen?
• Datatoegang: Wie heeft controle over gegevens en wie kan ertoe worden gedwongen om data te delen?
• Continuïteit: Zijn er risico’s op onderbrekingen door buitenlandse wetgeving?
• Strategische autonomie: Kan Europa onafhankelijk blijven van niet-EU-partijen?

Het SEAL-niveausysteem: Een schaal voor digitale soevereiniteit

Het Cloud Sovereignty Framework introduceert de SEAL-niveaus (Sovereignty Effective Assurance Levels), een schaal van SEAL-0 tot SEAL-4, die aangeeft hoe sterk de Europese digitale soevereiniteit is geborgd.

Impact van overnames op digitale soevereiniteit

Een van de grootste risico’s voor digitale soevereiniteit ontstaat bij overnames door niet-EU-partijen. Hoewel contracten formeel intact blijven, kan een organisatie in de praktijk een SEAL-niveau omlaag gaan. Dit betekent dat de feitelijke controle over de dienst of technologie verslechtert, zelfs als de juridische structuur hetzelfde blijft.

Voorbeeld: DigiD-infrastructuur

Een concreet voorbeeld is de mogelijke overname van een infrastructuurleverancier van DigiD door een niet-EU-partij. Dit zou kunnen leiden tot een daling van SEAL-3 (Digitale weerbaarheid) naar SEAL-1 (Formele juridische soevereiniteit). Dit belangrijk, omdat:

• Rechtsmacht kan worden ondermijnd door buitenlandse wetgeving.
• Datatoegang kan worden beïnvloed door niet-EU-partijen.
• Strategische autonomie wordt verminderd, omdat Europa afhankelijk wordt van een buitenlandse partij.

Waarom dit kader essentieel is

Het Cloud Sovereignty Framework biedt een helder en vergelijkbaar kader om digitale soevereiniteit te beoordelen. Het helpt bestuurders, overheden en organisaties om feitelijke controle te evalueren, in plaats van alleen te vertrouwen op juridische documenten.

In een tijd waarin digitale infrastructuur steeds belangrijker wordt, is dit kader een essentiële tool om Europese soevereiniteit te waarborgen en strategische autonomie te behouden. Zo kunnen bedrijven en overheden met vertrouwen werken aan een veilige en onafhankelijke digitale toekomst.